top of page

Βιοαισθητήρες – Ιχνηλασιμότητα (Biosensors-Traceability)

Η ιχνηλασιμότητα, ως ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής ασφάλειας των τροφίμων της ΕΕ, είναι ένα εργαλείο διαχείρισης κινδύνων που επιτρέπει στους διαχειριστές των επιχειρήσεων τροφίμων ή στις αρχές να αποσύρουν ή να ανακαλέσουν προϊόντα που έχουν χαρακτηρισθεί ως μη ασφαλή. Από την 1/1/2014, όλες οι Ελληνικές εταιρίες που εμπλέκονται σε διαδικασία παραγωγής τροφίμων, είναι υποχρεωμένες να εφαρμόζουν ιχνηλασιμότητα. Χρειάζονται απαραίτητα ένα σύστημα ιχνηλασιμότητας, όπου θα μπορούν να καταγράφουν και να παρακολουθούν όλα τα προϊόντα τους.
Σημαντική θέση στη μεθοδολογία της ιχνηλασιμότητας κατέχει η ψηφιακή γεωργία και η γεωργία ακριβείας, από τις βασικές προτεραιότητες της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η χρήση της προηγμένης τεχνολογίας για την ορθολογικότερη και αποτελεσματικότερη χρήση τόσο των φυσικών πόρων όσο και των αγροχημικών και άλλων μέσων, αναδεικνύει τους παραγωγούς σε χρήστες και ταυτόχρονα βελτιωτές του περιβάλλοντος.
Ειδικότερα για την Ελλάδα, η υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων και τεχνικών παρακολούθησης και εξασφάλισης της αειφόρου παραγωγής και της ποιότητας των προϊόντων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού τομέα, για την περιφερειακή ανάπτυξη, για τη βελτίωση των όρων και των συνθηκών διαβίωσης στην ύπαιθρο και την επίτευξη των διεθνών υποχρεώσεων της Ελλάδας και της Ευρώπης όσον αφορά το κλίμα και το περιβάλλον. Η καινοτομία είναι αρωγός της παραγωγής σε μικρή κλίμακα και της εντοπιότητας, αυτού του ιδιαίτερου χαρακτηριστικού της ευρωπαϊκής αγροτικής παράδοσης. Οι νέες τεχνολογίες πλαισιώνουν μία σημαντική στροφή, προς μία γεωργία φιλικότερη προς το περιβάλλον, περισσότερο αξιόπιστη για τον καταναλωτή και ταυτόχρονα αντιπροσωπευτική του τόπου παραγωγής και του αντίστοιχου πολιτισμικού του υποβάθρου. Παράλληλα, δίνουν μία σημαντική διέξοδο στους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, τους ουσιαστικούς στυλοβάτες της αγροτικής οικονομίας.

Περιγραφή Ενότητας Εργασίας: Στην ενότητα αυτή θα αναπτυχθεί στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου βασισμένο σε φορητους ηλεκτροχημικούς βιοαισθητήρες προηγμένης τεχνολογίας με μοναδικά πλεονεκτήματα (εξαιρετικά υψηλή ταχύτητα, ευαισθησία, φορητότητα, φιλικότητα προς το χρήστη και δοκιμή χαμηλού κόστους ανά δείγμα), καθώς επίσης με δυνατότητα επικοινωνίας μέσω κινητού διαδικτύου σε κεντρικό εξυπηρετητή, όπου μπορεί να εκδοθεί αυτομάτως ένα ηλεκτρονικό πιστοποιητικό.Το προτεινόμενο σύστημα θα υποστηρίζεται από λογισμικό τεχνικής νοημοσύνης και θα έχει εξειδικευθεί για τις ανάγκες των παραγωγικών εκμεταλλέυσεων-τελικών χρηστών, οι οποίες θα αποτελέσουν και τους Πρώϊμους Αποδέκτες (EarlyAdopters) της συγκεκριμμένης τεχνογνωσίας. Οι χρήστες αυτοί κατά κανόνα συμπίπτουν με τις παραγωγικες μονάδες οι οποίες περιγράφηκαν στην προηγούμενη ενότητα (ΠΕ1). Το σύστημα το οποίο θα αναπτυχθεί θα υποστηρίξει τη δημιουργία ενός πρότυπου πρωτοκόλλου αναφοράς για την πιστοποίηση της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων σε όλη την έκταση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, επιτρέποντας τη μαζική εξέταση των δειγμάτων τροφίμων και επιτυγχάνοντας εκατοντάδες όγκους δοκιμών από ό, τι είναι σήμερα εφικτό. Στο πλαίσιο αυτού του έργου, θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο φορητών συσκευών ελέγχου οι οποίες θα διανεμηθούν και εγκατασταθούν σε επιλεγμένες γεωργοκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, συνοδευόμενες από πλήρες πακέτο εκπαίδευσης τελικών χρηστών. Με τον τρόπο αυτό, οι τελικοί χρήστες (παραγωγοί) θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν το σύστημα επιτόπου (επίπεδο επιπέδου) με ελάχιστη εκπαίδευση και κόστος. Επιπρόσθετα, οι κατά τόπους υποδομές ιχνηλασιμότητας οι οποίες θα δημιουργηθούν θα ενταχθούν στα Ενεργά Εργαστήρια (ΕΕ) του συνολικού έργου με όλες τις συνεπαγόμενες διαδικασίες διαρκούς αναβάθμισης και επέκτασης εφαρμογής. Τα ΕΕ θα αξιοποιηθούν τόσο για τη μελλοντική εκπαίδευση ενός διευρυμένου κύκλου χρηστών, όσο και για την τεκμηρίωση του νέου πρότυπου ιχνηλασιμότητας σε εξωτερικούς φορείς, όπως είναι οι αλυσίδες διάθεσης προϊόντων, εξαγωγείς τροφίμων κ.ά. 


Το προτεινόμενο σύστημα θα βασιστεί στην προϋπάρχουσα πολυετή εμπειρία του Εργαστηρίου Κυτταρικής Τεχνολογίας του ΓΠΑ και ιδιαίτερα στην τεχνογνωσία προσδιορισμού υπολειμματικότητας FOODSCAN (foodscan.net), η οποία έχει ήδη αξιολογηθεί θετικότατα σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο Οι στόχοι ελέγχουν θα τεθούν εξειδικευμένα ανάλογα με τον παραγωγικό προσανατολισμό των τελικών χρηστών και θα αφορούν, για παράδειγμα:
 - Υπολειμματικότητα φυτοφαρμάκων, τόσο γενική όσο και κατά ομάδες.
 - Υπολειμματικότητα μυκοτοξινών (κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις)
 - Περιβαλλοντικοί ρύποι (νιτρικά, βαρέα μέταλλα, οργανικές ουσίες).


Με τη χρήση του καινοτόμου συστήματος, τα αποτελέσματα των επιτόπιων αναλύσεων θα αποστέλλονται σε κεντρικούς server όπου και θα αποθηκεύονται σε διαρκώς ενημερωμένες βάσεις δεδομένων. Επίσης θα είναι εφικτή η αυτόματη έκδοση πιστοποιητικών ιχνηλασιμότητας για κάθε προϊόν ανά παραγωγική εκμετάλλευση. Τα εν λόγω πιστοποιητικά σε συνδυασμό με την γεωγραφική ταυτότητα παραγωγής θα συμβάλλουν σημαντικά στα χαρακτηριστικά ΠΟΠ και ΠΓΕ των προϊόντων.
Επιπλέον, το πρότυπο δίκτυο ιχνηλασιμότητας θα ενσωματωθεί στα συστήματα πιστοποίησης ασφάλειας τροφίμων που χρησιμοποιούνται σήμερα από τους παραγωγούς, τις συνεταιριστικές οργανώσεις και τους μεταποιητές. Το συγκεκριμμένο υποέργο έχει τη φιλοδοξία να μεταμορφώσει την κοινωνική και οικονομική δομή της αλυσίδας επεξεργασίας τροφίμων στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας εφαρμόζοντας αληθινές έννοιες εξατομικευμένης επιτόπιας ανίχνευσης, βοηθώντας τους παραγωγούς να διατηρήσουν μακροχρόνια ανεξαρτησία στην αγορά και να δώσουν στους ενδιαφερόμενους ρόλο στο σχεδιασμό και τη βελτίωση των συστημάτων παραγωγής τους. Προβλέπεται συνεπώς ότι η προστιθέμενη αξία της γεωργικής παραγωγής στην Περιφέρεια θα αυξηθεί σημαντικά.

 

Στόχοι Ενότητας Εργασίας:


- Ενσωματώση προηγμένων τεχνολογίων ιχνηλασιμότητας στην πρωτογενή αγροτική παραγωγή
- Δημιουργία υποδομής έκδοσης ψηφιακών πιστοποιητικών ιχνηλασιμότητας των αγροτικων προϊόντων
- Αύξηση της αναγνωρισιμότητας της ποιότητας και της ταυτότητας των προϊόντων της πρωτογενούς αγροτικής παραγωγής
- Κατακόρυφη αύξηση του όγκου ελέγχου ποιότητας των αγροτικων προϊόντων με ταυτόχρονη μείωση του κόστους
- Δημιουργία θέσεων εργασίας εξειδικευμένων χρηστών επιτόπιων συστημάτων ιχνηλασιμότητας
- Εξορθολογισμός και βελτιστοποίηση της χρήσης εισροών και συνεπακόλουθη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος
- Ενδυνάμωση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας ως σημείου αναφοράς και διάχυσης καινοτόμων τεχνολογιών στη γεωργία και την αγροδιατροφή

© 2022 SmartBIC

bottom of page